Показано: 1 - 10 из 25
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    Инклюзивті білім беру жағдайында ағылшын тілі сабағын ұйымдастырудың психологиялық ерекшеліктері
    (Kazakh National Pedagogical University, 2026-09-27) ;
    The article analyzes psychological difficulties that emerge when English language lessons are organized in an inclusive classroom. The study focused on 24 pupils aged 10–12 and examined their classroom participation, language anxiety, self-esteem, and response to teacher support. The theoretical part discusses inclusive education, working memory, the affective filter, foreign language anxiety, and learning motivation. The empirical part is based on classroom observation, a short questionnaire, and a small pedagogical experiment. The findings showed that 54.1% of pupils experienced hesitation during oral responses, while 45.8% had difficulties memorizing new vocabulary. During a four-week intervention, the teacher used positive feedback, differentiated tasks, and small-group cooperation. After the intervention, pupils became more involved in classroom activities and language anxiety decreased. The results suggest that English teaching in an inclusive classroom depends not only on instructional techniques, but also on emotional safety, the way mistakes are handled, and the supportive style of teacher communication.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    БУЛЛИНГКЕ ҰШЫРАҒАН ОҚУШЫЛАРДЫҢ САРАЛАНҒАН ПСИХОӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ КОГНИТИВТІ ПРОФИЛЬДЕРІ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2025-12-31)
    Айжан Таджибаева
    ;
    The aim of this study was to identify and compare the differentiated personality profiles of students involved in bullying situations as victims and aggressors. Bullying is viewed as aggressive behavior characterized by a power imbalance, repetition, and intentional harm, necessitating an analysis beyond a simple aggressor-victim dichotomy. The empirical study involved 71 students from Secondary School No. 66 in Almaty, with a mean age of 15.3 years. The methodology included a theoretical analysis of the literature and empirical methods utilizing the D. Olweus "Bullying" questionnaire and the 14-PF questionnaire. The Olweus diagnostic revealed that 29 students had encountered bullying, with 19 classified as aggressors and 10 as victims. A comparison of the personality profiles of the “Victim” and “Bully” groups, conducted using the Mann-Whitney U-test, successfully identified five statistically significant differences. The Victim profile is characterized by heightened vulnerability in the emotional and regulatory spheres, showing significantly higher sensitivity (I+) and excitability/anxiety (D+), along with low self-control (Q3-) and circumspection (F-). Conversely, the Bully profile demonstrates a combination of external impulsiveness and internal tension. They are significantly more heedless (F+) and practical/realistic (I-). Additionally, they exhibit a high level of self-control (Q3+) and an elevated score on the Neurasthenia/Hamlet Factor (J+), indicating internal discomfort that is likely compensated for by aggressive behavior. Conclusion: Although definitive conclusions on statistical significance are limited by the small sample size, the findings clearly differentiate the personality profiles of bullying participants. Aggressors are impulsive individuals with high internal tension who employ regulated aggression. Victims are sensitive, anxious, and weakly self-controlled individuals. The results affirm the need for targeted, stratified interventions that account for the specific psychological mechanisms underlying each role.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    ЕРЕКШЕ БІЛІМ БЕРУ ҚАЖЕТТІЛІКТЕРІ БАР БАЛАЛАРДЫҢАТА-АНАЛАРЫН ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚОЛДАУ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2024-12-01) ; ;
    Ғылыми мақалада ерекше білім беру қажеттілігі барбалалардың ата-аналарының психо-логиялық хал-ахуалы мен мінез-құлық ерекшеліктері сипатталған. Осы бағыттағы ғылыми, тәжірбиелік эксперименттік зерттеу нәтижелерінің мысалдары қоса берілген. Сондай-ақ ата-аналардың ерекше балаларды тәрбиелеу мен оқытуға қатысты процеске араласуына ұсыныла-тын іс-шаралар мен негізгі психологиялық аспектілер қарастырылған. Ата-аналар мен педагог-тар арасындағы коммуникацияны жақсартуға ықпал ететін тиімді әдістер мен тәсілдер және ерекше балаларға қолдау көрсету үшін жағымды орта қалыптастыру бойынша ұсыныстар берілген. Дамыған бірқатар мемлекеттерде ерекше білім беру қажеттілігі бар балалардың отбасымен жұмыс бірізділеніп, ата-аналарға психологиялық қолдау білдіру мәселелері жаңа сипатқа ие. Ерекше білім беруде қажеттілігі бар балалардың отбасын қолдау жұмыстарының жаңа бағыт-тары, отбасыларына көмек көрсетудің пәнаралық және кәсібилік жағы дами бастаған, тіпті жаңа мамандық иелерінің дүниеге келуіне де себепші болған. Осы орайда ата-аналарды психология-лық қолдау жұмыстарын жандандыру маңыздыміндет болып саналады.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    ӘСКЕРИ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ РЕЗИЛЬЕНТТІЛІК ДЕҢГЕЙЛЕРІ МЕН ЗЕЙІНДІЛІКТЕРІНІҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫН АНЫҚТАУ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2026-03-29)
    Аяужан Шукеева
    ;
    Cангилбаев Оспан Сейдуллаевич
    ;
    Aygul Danikeeva
    ;
    This article provides a comprehensive analysis of the development of resilience as a psychological basis for enhancing attentiveness among military personnel. Under the conditions of modern military service, high psycho-emotional load, chronic stress, extreme working environments, and a high level of professional responsibility significantly affect the stability and concentration of attention. In this context, resilience is defined as an important psychological resource that ensures effective attentional control, stable functioning of cognitive processes under stress, and the maintenance of psychological balance. The study theoretically substantiates and empirically confirms the relationship between resilience and attention. The obtained results are recommended for use in improving psychological training systems, psychological support, and preventive programs aimed at increasing the professional effectiveness of military personnel. Based on the research findings, practical recommendations for developing resilience and attentiveness among military personnel were proposed.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    СИГНАЛДЫҚ ЖҮЙЕЛЕРДІҢ ЖАС ЕРЕКШЕЛІКТЕРІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ӨЗГЕРІСТЕРІ: КОГНИТИВТІК ЖӘНЕ ПСИХОМОТОРЛЫҚ ТАЛДАУ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2026-03-29)
    Сая Бапаева
    ;
    Гүлнұр Ысқақ
    ;
    ;
    Динара Арганчиева
    ;
    Нургуль Бегалиева
    This article examines the age-related characteristics of human signaling systems. The cognitive and psychomotor abilities of participants (metaphorization, figurative perception, symbolization, verbalization, abstraction, reflection, and manual skills) are compared, and statistical analysis is conducted. The research results indicate that the key indicators of signaling systems are not significantly dependent on age. However, verbalization and reflection tend to improve with age, while symbolization and abstraction may decline. For statistical analysis, the Mann-Whitney U-test was used. During the study, the methodology "Diagnosis of the Structure of Signal Systems" proposed by E.F. Zeer, A.M. Pavlova, and N.O. Sadovnikova was applied. These findings contribute to a deeper understanding of cognitive processes and their application in educational and psychological practice.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ ЖАСТАҒЫ АҚЫЛ-ОЙ КЕМІСТІГІ БАР БАЛАЛАРДЫҢ ЕСТЕ САҚТАУ ҚАБІЛЕТІН ДАМЫТУ ҮШІН КОМПЬЮТЕРЛІК ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2024-06-01) ; ;
    Бұл мақалада зият бұзылысы бар балардың танымдық дамуында кездесетін қиындықтар туралы қысқаша талданды. Әсіресе, есте сақтау қабілеті бұл категориядағы балаларда өте төмен деңгейде. Абстрактілі ойлаудың қиындықтары:бұл балалар абстрактілі ұғымдарды түсінуде қиындықтарғатап болады және нақты және көрнекі мысалдарды қажет етеді. Шектеулі сөздік қоры: сөйлеудің дамуы баяулауы мүмкін, олардың сөздік қоры шектеулі және күрделі сөйлемдерді құруда қиындықтар болуы мүмкін.Назар аудару қиындықтары: Зият бұзылысы бар балаларда ұзақ уақыт бойы бір тапсырмаға назар аудару қиынға соғады.Эмоционалды және мінез-құлықерекшеліктері: бұл балалар эмоционалды сезімтал болуы мүмкін және көңіл-күйдің күрт өзгеруінеұшырауы мүмкін.Әлеуметтік ерекшеліктері: қарым-қатынастағы қиындықтар: Бұл балалар әлеуметтік байланыстарды орнатуда және сақтауда қиындықтарға тап болуы мүмкін, бұл әлеуметтікоқшаулануға әкелуі мүмкін.Әлеуметтік нормаларды түсіну проблемалары:Ақыл-ойы бұзылған балалар әлеуметтік нормалармен ережелерді түсінуде және сақтауда қиындықтарға тап болуы мүмкін.Физикалық ерекшеліктері: қозғалысытың баяулауы: Мұндай балалардың моторикасы құрдастарына қарағанда баяу дамуы мүмкін.Моторика қиындықтары: Олар қозғалыстыүйлестіруде және ұсақ моторикада қиындықтарға тап болады.Даму әлеуеті: қиындықтарға қарамастан, ақыл-ойы бұзылған балалардың даму әлеуеті бар және оқыту мен тәрбиеге деген дұрыс көзқараспен айтарлықтай жетістіктерге жете алады.Баланы қолдаумен дамытудың тиімді бағдарламаларын әзірлеу және жүзеге асыру үшін ата-аналармен және мамандармен (психологтар, логопедтер, дефектологтар) ынтымақтасу маңызды. Бұл ерекшеліктерді түсіну ақыл-ойы бұзылған балалардың әлеуетін барынша арттыруға ықпал ететін қолайлыбілім беру және білім беру ортасын құруға көмектеседі.Бұл қиындықтарды шешімін табуда компьютерлік технологиялардың маңызына тоқталдым. Компьютерлік технологияларды оқыту процесінде қолданудың артықшылықтары, маңызды аспектілері баяндалған.Компьютерлік технологияның ұтымды қолдануды жүзеге асыратын жолдар жайлы ақпараттар кесте түрінде берілді.Интерактивті оқыту бағдарламалары; жеке ықпал ету тәсілі; ойындар мен есте сақтау жаттығулары; мультимедиялық ресурстарды пайдалану туралы ақпараттар мысал ретінде келтірілді.Компьютерлік технологияны қолдану зерде бұзылысы бар балалардың оқу процесін едәуір байыта алады, олардың когнитивті және эмоционалды дамуына ықпал етеді.Осы аспектілердің барлығын ескере отырып, мектепке дейінгі баланың қалыптасуында маңызды рөл атқарады. Осы жастағы балалардың дамуын қолдау және ынталандыру олардың мектептегі, мансаптағы және жеке өміріндегі жетістіктері үшін ұзақ мерзімді әсер етеді.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    СТУДЕНТТІК ОРТАДАҒЫ ДЕПРЕССИЯНЫҢ ДАМУЫН ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2024-12-01)
    А. Ғұмырзақ
    ;
    Мақалада студенттік ортада депрессияның таралу проблемасының өзектілігігіне теориялық талдау берілді. Шет елдік және отандық зерттеулердің негізінде депрессияны зерттеудің негізгі ғылыми тәсілдері ұсынылды. Әдебиеттерге шолу барысында қазіргі әлеуметтік және білім беру ортасының бейімделу бұзылыстарына әкелетін студенттер өмірінің барлық аспектілеріне депрессияның әсер ететіні көрініс берді. Депрессиятүсінігіне жан-жақты талдау жасалды. Жоғарғы оқу орынының 1-ші және 3-ші курс студенттерінің депрессвиті жағдайын анықтау негізінде С.Лавибонда мен П.Лавибонданың DASS-21 (Депрессия, стресс, мазасыздық) және SMFQ (көңіл күй нашарлығы және депрессивті жағдай) депрессияны анықтауға арналған валидті эмпирикалық зерттеулерінің нәитжелері талданып көрсетілді. Зерттеуде Спирменнің корреляциялық талдауымен Манна-Уитнидің критериалды бағалауы қолданылды. Студенттер-дің депресивті жағдайдың жас ерекшелігіне байланысты әсер етуінің әр түрлілігі анықталып, алдын-алу жолдарын жоспарлау мүмкіндігі туды.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    АРНАЙЫ ПЕДАГОГТЕРДІҢ КҮЙЗЕЛІСКЕ ТӨЗІМДІЛІГІ МӘСЕЛЕСІ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2024-06-01) ;
    Лиходедова
    Арнайы педагогтер өздерінің кәсіби қызметінде күйзеліске ұшырайды. Бұл факт олардың күйзеліске төзімділігіне әсер ететін факторлардың спектрін зерттеудің қажеттілігі мен маңыздылығын анықтайды. Дереккөздерді теориялық талдау арнайы педагогтердің күйзеліске төзімділігінің ерекшеліктерін, құрылымдық компоненттерінжәне психологиялық ресурстарын анықтауға мүмкіндік берді. Арнайы педагогтердегі күйзеліске төзімділік жұмыс қабілеттілігінің бұзылуының алдын алуға бағытталған психика ресурстарын белсендіруде көрінетін сапа ретінде қарастырылады.Зерттеу арнайы педагогтерде күйзелістік жағдайлардағы мінез-құлық ерекшеліктерін, олардың бейімделуін және күйзелістің ауырлығын анықтайтын психодиагностикалық әдістердіқолдана отырып жүргізілді. Нәтижелер респонденттерде күйзеліске төзімділіктің басым деңгейлерін анықтады. Зерттеуге қатысушылар күйзелістік жағдайда шамадан тыс жұмыс істеудің жоғары дәрежесін көрсетті, өзін-өзі бақылаудан және мінез-құлқын бақылаудан айырылды. Респонденттердің басқа тобында күйзелістік жағдайда әрдайым адекватты мінез-құлық байқалмады; тіпті кішігірім кәсіби оқиғалар олардың эмоционалды тепе-теңдігін бұзуы мүмкін екендігі анықталды. Зерттеуге қатысушылар арасында күйзеліске төзімділіктің жоғары деңгейін көрсеткендер де болды. Зерттеу нәтижелері, жалпы алғанда, оның қатысушыларының көпшілігі өздерінің кәсіби қызметімен байланысты күйзеліске төзімділіктің жеткіліксіздігімен сипатталады, бұл олардың кәсіби қызметтегікүйзелістік жағдайларды сәтті жеңу дағдыларын дамыту қажеттілігін көрсетеді.Бұл мақала Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің BR 18574162 «Арнайы мұғалімдерді инклюзивті-бағдарлы оқыту» тақырыбы бойынша бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру аясында дайындалған.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    ЕРЕКШЕ ҚАЖЕТТІЛІГІ БАР БАЛАЛАРДЫ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ҚОЛДАУДА ЛОГОПЕДТІҢ ПӘНАРАЛЫҚ ЖҰМЫСЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
    (Kazakh National Pedagogical University, 2024-06-01)
    Мақалада педагог-психолог пен логопедтің эмоционалды ерік –жігер аясы бұзылған балалармен пәнаралық жұмыс жүргізудебірлесіп жұмыс істеудің артықшылығы мен негізгі тәсілдері туралы айтылады. Мүмкіндігі шектеулі балалар арасында мінез-құлық ерекшелік-терімен айқындалған балалар қарым-қатынасқа түсуде және эмоционалды реакцияларын басқаруда нәтижеге бағытталған топтық жұмыстаржүргізуді айтарлықтай қиындатады. Кейбір жағдайларда баланың жеке мүмкіндіктерін ескере отырып, мамандардың бірлескен мақсатқа бағытталған пәнаралық жұмыстарды өткізудің тиімділігі жоғары болады.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    DETERMINING THE LEVEL OF SUBJECTIVE ASSESSMENT OF THE QUALITY OF ADOLESCENTS’S LIFE
    (Kazakh National Pedagogical University, 2024-12-01) ; ;
    The article provides a comprehensive psychological analysis of the concepts of quality of life and subjective assessment of quality of life. Quality of life is considered as a person's satisfaction with environmental conditions, which cover various aspects of the level of satisfaction. An important element is the subjective quality of life, which reflects a person's attitude to his or her life and the level of its satisfaction. The article discusses concepts that characterize the positive aspects of human existence, such as "satisfaction with life," "subjective well-being," "happiness," "quality of life," and "health." The article presents a systematic analysis of the works of both domestic and foreign scientists who have studied these concepts. Based on their scientific findings, the idea is substantiated that such factors as subjective well-being, happiness, satisfaction with life, self-realization of the individual, as well as empowerment, influenced the formulation and development of the problem of quality of life. The article considers objective, subjective, and integral aspects of the criteria for assessing the quality of life with a description of the specific features of each of them. However, based on studies of subjective quality of life, it can be concluded that objective factors influencing quality of life are only individual aspects that subjects experience. While feelings and emotions are much more important for the overall perception of quality of life.